Süresiz Nafakanın İptali Kararı

Anayasa Mahkemesi (AYM), kamuoyunda uzun süredir tartışılan süresiz nafaka uygulamasına ilişkin tarihi bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasının "süresiz olarak" bağlanmasına imkan tanıyan düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etti. Karar, Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin yaptığı başvuru üzerine alınırken; Anayasa Mahkemesi, yeni bir yasal düzenleme yapılabilmesi amacıyla iptal hükmünün yürürlüğe girmesini dokuz ay ertelemiştir. Buna göre mevcut düzenleme 30 Haziran 2027 tarihine kadar uygulanmaya devam edecektir.

Yıllardır hem hukukçuları hem de boşanma aşamasındaki tarafları ikiye bölen bu iptal kararı, aile hukukunda yepyeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Peki, bu karar mevcut nafaka dosyalarını nasıl etkileyecek ve yeni dönemde nafaka süreleri neye göre belirlenecek?

TMK Madde 175 Ne Diyordu ve Neden İptal Edildi?

İptal edilen Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi; boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında "süresiz olarak" nafaka isteyebileceğini düzenliyordu.

Ancak uygulamada, çok kısa süren (örneğin 1 ay veya 1 yıl) evliliklerin ardından dahi taraflardan birinin ömür boyu nafaka ödemek zorunda bırakılması, hukukun temel prensiplerinden olan "ölçülülük" ve "hakkaniyet" ilkeleriyle çelişmeye başlamıştı. Anayasa Mahkemesi'nin iptal gerekçesinin temelinde de bu orantısızlık yatıyor. Mahkeme, nafaka yükümlüsünün süresiz bir borç altına sokulmasının, kişinin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkına ölçüsüz bir müdahale olduğuna dikkat çekiyor.

Süresiz Nafaka Kaldırıldı mı?

Hayır. 2026 yılı itibarıyla süresiz nafaka uygulaması henüz sona ermemiştir.

Anayasa Mahkemesi, TMK m. 175'te yer alan “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir. Ancak iptal kararının yürürlüğü ertelenmiştir.

Bu nedenle 30 Haziran 2027 tarihine kadar mevcut düzenleme yürürlükte kalacaktır.

Dolayısıyla bugün açılan boşanma davaları bakımından yoksulluk nafakası konusunda mevcut TMK m. 175 hükmü uygulanmaya devam etmektedir.

9 Aylık Geçiş Sürecinde Neler Olacak?

AYM’nin iptal kararının hemen uygulanmayıp 9 ay sonra yürürlüğe girecek olması, hukuk sisteminde bir kaos yaşanmasını engellemek amacı taşıyor. Bu 9 aylık süreçte gözler Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) çevrilecek.

Meclis'in bu süre zarfında yeni bir yasal düzenleme (torba yasa veya yargı paketi) hazırlaması bekleniyor. Hukuk kulislerinde konuşulan ve yeni yasada yer alması beklenen olası kriterler şunlar:

• Evlilik Süresine Göre Kademeli Nafaka: Nafaka süresinin, evliliğin süresiyle orantılı hale getirilmesi (Örneğin; 3 yıllık evliliğe 3 yıl, 10 yıllık evliliğe 10 yıl nafaka bağlanması).

• Yaş ve İstihdam Kriterleri: Nafaka alacaklısının yaşı, mesleki eğitimi ve yeniden iş bulabilme kapasitesinin mahkemelerce daha sıkı denetlenmesi.

• Kusur Oranlarının Yeniden Değerlendirilmesi: Sadece ağır kusur değil, tarafların evlilik birliği içindeki genel ekonomik kusurlarının da nafaka süresine etki etmesi.

  
  

Daha Önce Bağlanan Süresiz Nafakalar Ne Olacak?

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı, daha önce verilmiş yoksulluk nafakalarının kendiliğinden sona ermesi sonucunu doğurmaz.

Başka bir ifadeyle, yalnızca Anayasa Mahkemesinin iptal kararı nedeniyle mevcut bir nafaka kararının kendiliğinden ortadan kalktığı söylenemez.

Mevcut nafaka bakımından Türk Medeni Kanunu'nun diğer hükümleri kapsamında nafakanın kaldırılması veya azaltılması için gerekli şartların bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilebilir.

Örneğin tarafların ekonomik ve sosyal durumlarında meydana gelen değişiklikler, nafakanın kaldırılması veya azaltılması bakımından önem taşıyabilir.

Devam Eden Boşanma Davalarında Nafaka Nasıl Olacak?

30 Haziran 2027 tarihine kadar mevcut TMK m. 175 hükmü yürürlükte olduğundan, bu tarihe kadar devam eden boşanma davalarında yoksulluk nafakası talepleri mevcut hukuk kuralları çerçevesinde değerlendirilir.

Ancak nafaka konusunda yeni bir kanuni düzenleme yürürlüğe girerse, bundan sonraki uygulamanın kapsamı ve geçiş hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle özellikle 2027 yılına yaklaşan dönemde açılan ve devam eden boşanma davalarında güncel mevzuatın takip edilmesi önemlidir.

Çocuk Nafakası da Süresiz Nafaka Düzenlemesinden Etkilenecek mi?

Anayasa Mahkemesinin 2026 tarihli kararı, TMK m. 175'te düzenlenen yoksulluk nafakasına ilişkindir.

Bu nedenle karar doğrudan çocuk için ödenen iştirak nafakasını düzenleyen hükümlerle ilgili değildir.

İştirak nafakası, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine ilişkin farklı bir hukuki temele dayanır.

Dolayısıyla süresiz nafaka konusunda yapılan bu değişiklik ile çocuk için ödenen iştirak nafakasının birbirinden ayrılması gerekir.

Çankaya Nafaka Avukatı

Süresiz nafaka, yoksulluk nafakası, nafakanın artırılması veya azaltılması ve nafakanın kaldırılması gibi konularda hukuki değerlendirme yapılırken somut olayın özelliklerinin incelenmesi gerekir.

Çankaya'da boşanma ve nafaka uyuşmazlıkları hakkında hukuki destek almak isteyen kişiler, nafaka talebinin şartları ve mevcut nafaka kararının değiştirilip değiştirilemeyeceği konusunda hukuki danışmanlık alabilir.

Süresiz Nafaka Hakkında Sık Sorulan Sorular

Süresiz nafaka kaldırıldı mı?

Anayasa Mahkemesi TMK m. 175'teki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir. Ancak iptal hükmü 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar mevcut düzenleme uygulanmaya devam etmektedir.

Süresiz nafaka ne zaman kalkacak?

Anayasa Mahkemesinin iptal hükmünün 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi kararlaştırılmıştır. Bu tarihe kadar yeni bir yasal düzenleme yapılması mümkündür.

Nafaka tamamen kaldırıldı mı?

Hayır. Anayasa Mahkemesinin kararı yoksulluk nafakasını tamamen kaldırmamıştır. İptal edilen düzenleme, nafakanın “süresiz olarak” talep edilebilmesine ilişkin ibaredir.

Mevcut nafaka kararları kendiliğinden sona erecek mi?

Hayır. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı mevcut nafaka kararlarının kendiliğinden sona ermesi sonucunu doğurmaz. Mevcut nafakanın kaldırılması veya azaltılması için ayrıca ilgili hukuki şartların bulunması gerekir.

Çocuk nafakası da kaldırılacak mı?

Anayasa Mahkemesinin 2026 tarihli kararı TMK m. 175'te düzenlenen yoksulluk nafakasındaki “süresiz olarak” ibaresine ilişkindir. İştirak nafakası bu kararın doğrudan konusu değildir.

Yeni nafaka düzenlemesi kesinleşti mi?

Hayır. Anayasa Mahkemesi “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiş, ancak nafakanın gelecekte kaç yıl ödeneceğini belirlememiştir. 30 Haziran 2027'ye kadar yeni bir yasal düzenleme yapılması mümkündür.