TÜRK VATANDAŞLIĞINDAN ÇIKAN KİŞİLERİN BOŞANMA SÜREÇLERİNDE HANGİ HUKUK UYGULANIR?

Yurtdışında yaşayan ve doğumla Türk vatandaşı olup daha sonra vatandaşlıktan izinle çıkan kişilerin Türkiye'deki boşanma ve boşanmaya bağlı davalarında, bu kişilerin hukuki statüleri nedeniyle Türk Hukuku uygulanacaktır.

Yurtdışında verilmiş bir boşanma kararının Türkiye'de hukuki sonuç doğurabilmesi için mutlaka Türk mahkemeleri tarafından tanınması veya tenfiz edilmesi gerektiği, bu işlemler yapılmadıkça tarafların Türk Hukuku açısından evli sayılacağı durumunu belirtmekte fayda vardır.

Verilen mahkeme kararlarında öne çıkarılan en mühim usuli mesele, yurtdışında verilen boşanma kararının Türkiye'de hukuki bir sonuç doğurabilmesi için tanıma veya tenfiz davası yoluyla Türk mahkemelerince kabul edilmesi zorunluluğudur. Bu, özellikle boşanmaya bağlı mal rejimi tasfiyesi gibi davalar için bir davanın görülebilirlik ön koşulu olarak kabul edilmektedir. Bu ön koşul yerine getirilmediği takdirde tarafların evliliği Türk Hukuku açısından devam ediyor sayılır.

Bu kural, MÖHUK'un 50. ve 58. maddelerine dayandırılmaktadır. Mahkeme kararlarında da bu husus net bir şekilde ifade edilmiştir: “Yabancı mahkemece verilen boşanma kararı yetkili Türk Mahkemesince tanıma veya tenfiz kararı verildiği takdirde Türk Hukuku bakımından hukuki sonuç doğurur. Yabancı kararla ilgili tanıma veya tenfiz kararı verilmedikçe veya bu yönde açılan dava reddedildiği takdirde o karar, Türkiye’de Türk Hukuk Sistemi açısından hukuki sonuç doğurmaz ve taraflar boşanmış sayılmazlar.” Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2010/7122 K. 2011/5363 T. 24.10.2011

Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin görülecek olan davalarda MÖHUK'un 15. maddesi temel alınmaktadır. Bu maddeye göre, eşler hukuk seçimi yapmamışsa, evlilik malları hakkında sırasıyla "evlenme anındaki müşterek milli hukuk", "evlenme anındaki müşterek mutat mesken hukuku" ve son olarak "Türk hukuku" uygulanır. Taraflar evlendikleri sırada Türk vatandaşı ise, müşterek milli hukukları Türk hukuku olacağından, mal rejiminin tasfiyesinde de Türk hukuku uygulanacaktır.

Yurtdışında yaşayan ve Türk vatandaşlığından çıkmış olan pek çok kişi vardır. Bu kişilerin boşanmaları durumunda hangi hukukun uygulanacağı, nasıl uygulanacağı hususları gündeme gelmektedir. Boşanmanın usulüne ve hukuka uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi için Ankara Boşanma Avukatının desteğinin alınması tarafların yararına olacaktır.